Porady prawne dla lekarzy
Zdrowie

Powikłania a błąd medyczny — jakie są różnice?

Rozwój medycyny i technologii sprawił, że możliwe jest obecnie wykonywanie operacji i prowadzenie leczenia, o którym jeszcze kilkanaście lub kilkadziesiąt lat nikt by nie pomyślał. Dzięki temu można skutecznie leczyć i ratować ludzi nawet w bardzo ciężkim stanie lub tych chorych na przewlekłe i często poważne choroby. Jednak zdarza się, że np. po przeprowadzonej operacji pacjent zmaga się z różnego rodzaju powikłaniami pooperacyjnymi lub innymi objawami występującymi po procesie leczenia.

Takie powikłania mogą być zwykłym zbiegiem okoliczności, ponieważ każde leczenie, operacja czy inne działanie medyczne wiąże się z większym lub mniejszym ryzykiem wystąpienia powikłań, lub skutków ubocznych. Jednak dolegliwości te mogą być również skutkiem błędu medycznego.

Czym jest powikłanie?

Z prawnego punktu widzenia, powikłania to różnego rodzaju negatywne następstwa prawidłowo przeprowadzonego zabiegu, leczenia lub innego rodzaju ingerencji w organizm człowieka. Mogą one także występować na skutek innej choroby. Powikłania są więc możliwym następstwem jakiegoś działania medycznego i za ich wystąpienie nie odpowiada osoba je przeprowadzająca.

Charakter powikłań może być miejscowy (krwawienie, zakażenie itp.) lub ogólny (zawał serca, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, zakażenie układów i narządów oraz wiele innych).

Poziom ryzyka wystąpienia powikłań jest zależny od:

  • wieku,
  • stanu zdrowia,
  • kondycji systemu odpornościowego,
  • stopnia podatności na takie następstwa

i innych tego typu czynników. Ich wystąpienie wpływa zazwyczaj bardzo niekorzystnie na rokowanie choroby i jej dalszy przebieg. Ryzyko wystąpienia powikłań jest tym większe, im zabieg lub inne działanie medyczne ma bardziej inwazyjny przebieg.

Porady prawne dla lekarzy

Czym jest błąd medyczny?

Błąd medyczny często mylony jest z powikłaniem. Jednak w rzeczywistości określenia te są zupełnie inne i nie należy ich łączyć. O ile w przypadku powikłań, są to różnego rodzaju negatywne efekty leczenia czy zabiegu, które wystąpiły u pacjenta po prawidłowo przeprowadzonym działaniu medycznym, o tyle w przypadku błędu medycznego mówimy tutaj o pomyłce lub niedokładnym wykonaniu obowiązków przez lekarza lub innego pracownika ochrony zdrowia, czego skutkiem są powikłania. Jak widać w obu tych sytuacjach, mówimy o powikłaniach, ale ich przyczyna jest zupełnie inna.

Według literatury można wyszczególnić cztery rodzaje błędu lekarskiego.

  • Błąd diagnostyczny – popełniany podczas czynności diagnostycznych takich jak badanie pulsu, odczyt danych z urządzeń medycznych lub podczas wystawiania diagnozy przez lekarza prowadzącego leczenie danego pacjenta.
  • Błąd terapeutyczny – wybranie nieprawidłowego lub wadliwego sposobu leczenia pacjenta. Przykładem takiego błędu może być np. wykonanie operacji pomimo jasnych przeciwwskazań, przepisanie niewłaściwych leków lub też wdrożenie nieprawidłowej rehabilitacji.
  • Błąd organizacyjny – jest on powiązany najczęściej z działaniem szpitala i polega na nieprawidłowej organizacji pracy w placówce. Przykładowo może to być np. używanie przestarzałego sprzętu, brak prawidłowego obsadzenia stanowisk pracy i wiele innych tego typu błędów.
  • Błąd techniczny – popełniany bezpośrednio przez lekarzy lub inne osoby wykonujące czynności lecznicze, polegający np. na nieprawidłowym przeprowadzeniu operacji lub używaniu sprzętu medycznego w niewłaściwy sposób.

Porady prawne dla lekarzy

Odpowiedzialność za błąd medyczny

Jeśli przyczyną wystąpienia u pacjenta powikłań był błąd medyczny, to odpowiedzialność spada na lekarza lub inną osobę wykonującą daną czynność leczniczą. W takiej sytuacji medyk może odpowiadać za błędy za płaszczyźnie karnej, cywilnej oraz dyscyplinarnej i powinien skorzystać z porad prawnych dla lekarzy udzielanych przez kancelarię specjalizującą się w prawie medycznym. Oczywiście, aby tak się stało, musi zostać udowodnione, że lekarz podczas wykonywania swoich obowiązków popełnił błąd na płaszczyźnie diagnostycznej, technicznej lub terapeutycznej.

Jeśli występujące u pacjenta powikłanie było wpisane w ryzyko przeprowadzenia danego zabiegu lub leczenia, to nie jest to wina lekarza, że taka sytuacja ma miejsce. Odpowiedzialność za błąd medyczny spada na pracownika placówki medycznej jedynie wtedy, gdy w jasny sposób popełnił on błąd, którego skutkiem było wystąpienie określonych powikłań czy też śmierć pacjenta. W przypadku popełnianie błędu organizacyjnego bardzo rzadko odpowiadają za to lekarze. Zazwyczaj odpowiedzialność za takie zaniedbanie spada na osoby zarządzającą daną placówką medyczną.